Ο Κώστας Βάρναλης περιγράφει το Δαφνί, την Ιερά Οδό και μια Μεγάλη Παρασκευή με τους τρελούς του Ψυχιατρείου
(Αποσπάσματα από το βιβλίο του Κώστα Βάρναλη «ΑΝΘΩΠΟΙ – Ζωντανοί, Αληθινοί»,ΚΕΔΡΟΣ)
Δαφνί – Ιερά Οδός
Πόσες φορές δεν είχαμε κάνει ως τώρα αυτόν τον ευχάριστο περίπατο στο Δαφνί κι ως πέρα στο Σκαραμαγκά και μάλιστα με τα πόδια.
Το Δαφνί είναι μια από τις ωραιότερες τοποθεσίες της Αττικής και σχεδόν μπροστά στη μύτη της Αθήνας. Κ΄ η εκκλησία του, η Παναγιά η Δαφνιώτισσα, είναι ένα από τα λαμπρότερα μνημεία της βυζαντινής τέχνης
Κι όμως αυτό το σαββατιάτικο απομεσήμερο μας φαινότανε πως κάνουμε το ταξίδι για πρώτη φορά. Μιά αγωνία κ΄ ένας φόβος έσφιγγε την ψυχή μας. Γιατί αυτή τη φορά δεν πηγαίνουμε ούτε να θαυμάσουμε τη φύση, ούτε ν΄ ανασάνουμε τον αναστάσιμο αέρα των πεύκων, ούτε να προσκυνήσουμε το αρχιτεκτονικό και ψηφοθετικό αριστούργημα της Παναγίας. Πηγαίνουμε για να ιδούμε και να μελετήσουμε τους τρελούς του Δημόσιου Ψυχιατρείου.
Η Ιερά οδός είταν από τα παλιά χρόνια η μόνη συγκοινωνιακή αρτηρία, που ένωνε την Αθήνα με τη Βόρεια Ελλάδα και με το Μοριά. Από την Αθήνα ίσαμε την Ελευσίνα περνούσε ανάμεσα από αμέτρητα ιερά, βωμούς, τεμένη κι αγάλματα. Από το αγναντερό της διάσελο ανοίγεται πίσω όλη η λεκάνη της πρωτεύουσας με την πορφυρή κορώνα της Ακρόπολης και λιγάκι παραπέρα αρχίζει ν΄ αστράφτει στο βάθος ο γαλάζιος κόρφος του Σκαραμαγκά κλεισμένος ολούθε σα λίμνη.
Αυτή η Ιερά Οδός, που βούιζε άλλοτες από τους ξετσίπωτους «γεφυρισμούς» των μεθυσμένων αγροτών του Κολωνού κι από τα ξετσίπωτα «εξ αμάξης» των πανηγυριστάδων, που γυρνούσαν από τα Ελευσίνια μυστήρια· η Ιερά Οδός που αναγάλλιασε κοιτώντας να περνά η θριαμβευτική πορεία του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου, όταν κατέβηκε να προσκυνήσει στην Ακρόπολη τη Θεοτόκο την Αθηνιώτισσα (τον Παρθενώνα)· η Ιερά Οδός που είδε την Πάπισσα Ιωάννα να οδοιπορεί καβάλα στο γαϊδούρι της και ν΄ ανταλλάζει τους πιο πύρινους αναστεναγμούς της με το νεαρό καλόγερο, που την συντρόφευε, – αυτή η Ιερά Οδός με όλες τις δόξες της είχε βουλιάξει μεμιάς μέσα στο βυθό της Λήθης.
Είταν τώρα η οδός του μαρτυρίου, που θα μας έφερνε στην Κόλαση των τρελών….
…Λίγοι θα ξέρουνε, πως το Δημόσιο Ψυχιατρείο αποτελεί μιαν ολάκερη πολιτεία με δυό χιλιάδες ψυχομέτρι. Πολιτεία με βασιλιάδες, με πρωθυπουργούς, με μεγάλους συγγραφείς και δισεκατομμυριούχους!
