Σύλλογος Ποντίων Χαϊδαρίου «ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΛΥΡΑ»,1966
Μπορεί ο Σύλλογος να συστάθηκε το 1966, όμως οι πρώτοι Πόντιοι που κατοίκησαν το Χαϊδάρι ήρθαν πριν από το 1940.
Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου άρχισε το 1914 και έφτασε στο τελικό της στάδιο το 1923. Υπολογίζεται ότι στοίχισε τη ζωή 353,000 Ελλήνων στην περιοχή του Πόντου. Οι επιζώντες κατέφυγαν στον Άνω Πόντο [στην πρώην ΕΣΣΔ] και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα. Η γενοκτονία των Ποντίων είναι συγκρίσιμη με αυτές των Εβραίων από τους Γερμανούς και των Αρμενίων από τους Τούρκους. Τον επίλογο της τραγικής ποντιακής γενοκτονίας αποτελεί ο βίαιος ξεριζωμός των επιζώντων μετά τη νίκη της Τουρκίας. Με τη συνθήκη της ανταλλαγής των πληθυσμών έρχονται στην Ελλάδα περί τους 700.000 Πόντιους.
Οι ξεριζωθέντες εγκαταλείπουν την πατρώα yn και όλα τα υπάρχοντά τους. Παίρνουν μαζί τους ιερά κειμήλια. Αφήνουν πίσω τη Μαύρη Θάλασσα για την Ελλάδα. Έτσι έφτασαν, μέσω Πειραιά, Δραπετσώνας και Καλλιθέας οι Πόντιοι στο Χαϊδάρι και συνέβαλαν στην ύφανση του κοινωνικού ιστού της πόλης.
Ο Σύλλογος Ποντίων Χαϊδαρίου “ΠONTIAKH AYPA” ιδρύθηκε το 1966 με σκοπό τη διάσωση και διάδοση της πολιτιστικής παράδοσης, καθώς και την προβολή και συνέχιση των ηθών και εθίμων των Ελλήνων του Πόντου στη σημερινή δύσκολη εποχή και τη γνώση της ιστορίας και των θυσιών των Ελλήνων του Πόντου από το Βυζάντιο μέχρι την τραγική ώρα του ξεριζωμού από τις αλησμόνητες πατρίδες.
Το 1967, λόγω της δικτατορίας στην Ελλάδα, διακόπηκε η δραστηριότητά του, η οποία συνεχίστηκε το 1979 με την επανίδρυση του συλλόγου.
Ο Σύλλογος είχε δημιουργήσει πολυμελή χορευτικά τμήματα, τα οποία εκτός από το χορό δίδασκαν την ποντιακή διάλεκτο, την ποντιακή μουσική, το τραγούδι, καθώς και το θέατρο με την αναβίωση εθίμων του Πόντου.
Το 1982 εκδόθηκε το τριμηνιαίο περιοδικό “ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΛYPA”, με πρώτο υπεύθυνο της έκδοσης τον Τάσο Αντωνιάδη και στη συνέχεια με τη Γεωργία Ερμείδη, με θέματα ιστορικά και πολιτιστικά των αλησμόνητων πατρίδων του Πόντου, καθώς και από την ποντιακή ζωή και δραστηριότητα των συλλόγων παγκοσμίως, το οποίο είχε αποσπάσει τις καλύτερες κριτικές από τους αναγνώστες του αι αποτελεί, κατά γενική ομολογία, εκδοτικό κόσμημα στον ποντιακό χώρο.
H “ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΛΥΡΑ” που δεν κυκλοφορεί στις μέρες μας, ήταν το μακροβιότερο έντυπο συλλόγου στο Χαϊδάρι, ταξίδευε σ’ όλο τον κόσμο Αμερική, Γερμανία, Αυστραλία, Κύπρο κ.λ.π., συνεισφέροντας έτσι στη διατήρηση της εθνικής ενότητας και συνείδησης, καθώς και στη διάδοση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Ελλήνων του Πόντου αλλά και προβάλλοντας το Χαϊδάρι.
Το Νοέμβριο του 1987, μετά από πολλές προσπάθειες, προσωπική εργασία, καθώς και τη στήριξη του Δήμου Χαϊδαρίου, ο Σύλλογος κατάφερε να στήσει στην ωραιότερη Πλατεία της πόλης το Ηρώο του Ποντίου Βυζαντινού Ακρίτα, έργο του αείμνηστου γλύπτη Βάσου Καπάνταη.
Κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, διοργανώνει εκδηλώσεις μπροστά στο Ηρώο τoυ Πόντιου Βυζαντινού Ακρίτα, τιμώντας έτσι τη μνήμη των προγόνων μας που θυσιάστηκαν στη μαρτυρική yn του Πόντου.
Mία από τις μεγαλύτερες εκδηλώσεις για το σκοπό αυτό, ήταν αυτή που διοργάνωσε στις 3 Ιουνίου 1999 στο Ηρώδειο, σε συνεργασία με το Σύλλογο Ποντίων Κορυδαλλού, όπου μέσα από τη μουσική, το τραγούδι και το χορό, προσπάθησε να μεταδώσει στους χιλιάδες θεατές το νόημα της ημέρας αυτής και το σκοπό της εκδήλωσης.
Πολλές και αξιόλογες είναι επίσης οι εκδηλώσεις που διοργανώνει κάθε χρόνο, με θέματα ιστορικά, πολιτιστικά και κοινωνικά, δημιουργώντας έτσι τις προὔποθέσεις ώστε οι νεότερες γενιές να Βρίσκονται κοντά στο Σύλλογο και να αναζητούν τις ρίζες τους.
Στις μέρες μας, εκτός από τα χορευτικά στο Σύλλογο. λειτουργεί τμήμα ζωγραφικής και εικαστικών με υπεύθυνη τη Δέσποινα Βαρυτιμιάδη.
Κάθε Χριστούγεννα μέλη του συλλόγου με παραδοσιακές Ποντιακές στολές επισκέπτονται του Πόντιους στο Χαϊδάρι και λένε τα ποντιακά κάλαντα με συνοδεία Ποντιακής Λύρας.
Ο Σύλλογος Ποντίων Χαϊδαρίου «ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΛΥΡΑ»στεγάζεται στην Οδό Ιθάκης 7.
Το Δ.Σ. του συλλόγου είναι νέοι άνθρωποι, με πρόεδρο το Βασίλη Λούκο.
Σελίδα στο Facebook https://www.facebook.com/Sphaidariou
Επανίδρυση του Συλλόγου 1979
Βλέπουμε τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου καθώς και άλλα μέλη: Κική Ατματζίδου (καθήμενη στο κέντρο – Γραμματέας του Δ.Σ.). Από αριστερά προς τα δεξιά: Β.Στουπιάδης, Σαλασίδης, Καλαϊτζόγλου (με τη λύρα), Τάσος Αντωνιάδης (Μέλος του Δ.Σ. – Υπεύθυνος του περιοδικού “Ποντιακή Λύρα), Γιάννης Τριανταφυλλίδης (Πρόεδρος του Δ.Σ.), Τάκης Χαραλαμπίδης (αθλητικός δημοσιογράφος), Τάκης Βαρυτιμιάδης (Μέλος του Δ.Σ), Μιχάλης Τριανταφυλλίδης (τελευταίος από τα δεξιά)
